Υπάρχουν αθλητικά αντικείμενα που ξεπερνούν τα όρια ενός απλού συλλεκτικού κειμηλίου και μετατρέπονται σε κομμάτια της παγκόσμιας ιστορίας. Μία τέτοια περίπτωση είναι η εμβληματική μπλε φανέλα που φόρεσε ο Πελέ στον τελικό του Παγκοσμίου Κυπέλλου του 1958, η οποία ετοιμάζεται να βγει στο σφυρί και να καταγράψει μία από τις ακριβότερες πωλήσεις αθλητικού αναμνηστικού όλων των εποχών.
Ο οίκος δημοπρασιών Sotheby’s εκτιμά ότι η αξία της ιστορικής εμφάνισης θα ξεπεράσει τα 6 εκατομμύρια δολάρια, όταν πραγματοποιηθεί η δημοπρασία στη Νέα Υόρκη τον Ιούλιο. Αν οι προβλέψεις επιβεβαιωθούν, η φανέλα του Βραζιλιάνου θρύλου θα συγκαταλέγεται πλέον ανάμεσα στα ακριβότερα ποδοσφαιρικά κειμήλια που έχουν αλλάξει χέρια στην ιστορία.
Η συγκεκριμένη εμφάνιση συνδέεται με μία από τις πιο εμβληματικές στιγμές του παγκόσμιου ποδοσφαίρου. Στις 29 Ιουνίου του 1958, ο μόλις 17 ετών Πελέ μάγεψε τον κόσμο στον τελικό απέναντι στη Σουηδία, πετυχαίνοντας δύο γκολ στη νίκη της Βραζιλίας με 5-2. Εκείνο το απόγευμα η «Σελεσάο» κατέκτησε το πρώτο Παγκόσμιο Κύπελλο της ιστορίας της και ο νεαρός επιθετικός άρχισε να χτίζει τον μύθο του.
Παρά το γεγονός ότι έχουν περάσει σχεδόν επτά δεκαετίες από εκείνον τον αγώνα, η φανέλα διατηρείται σε εξαιρετική κατάσταση. Το χαρακτηριστικό μπλε χρώμα παραμένει εντυπωσιακά ζωντανό, ενώ οι κίτρινες λεπτομέρειες στην πλάτη θυμίζουν ακόμη τη λάμψη της σπουδαιότερης στιγμής του βραζιλιάνικου ποδοσφαίρου.
Η αξία του συγκεκριμένου αντικειμένου αποτυπώνει και τη ραγδαία ανάπτυξη της αγοράς αθλητικών αναμνηστικών τα τελευταία χρόνια. Είναι χαρακτηριστικό ότι το 2004, όταν το Μουσείο Αθλητισμού Edvaldo Alves Santa Rosa της Βραζιλίας είχε διαθέσει τη φανέλα σε δημοπρασία, η τιμή της είχε φτάσει περίπου τις 59.000 στερλίνες. Σήμερα η εκτιμώμενη αξία της είναι σχεδόν εκατό φορές μεγαλύτερη.
Εφόσον οι προσφορές κινηθούν στα επίπεδα που προβλέπουν οι ειδικοί, η φανέλα του Πελέ θα βρεθεί αμέσως πίσω από δύο κορυφαία ποδοσφαιρικά κειμήλια: τη φανέλα του Ντιέγκο Μαραντόνα από τον περίφημο αγώνα της Αργεντινής με την Αγγλία στο Μουντιάλ του 1986, η οποία πωλήθηκε έναντι 9,3 εκατομμυρίων δολαρίων, και τη συλλογή εμφανίσεων του Λιονέλ Μέσι από το Παγκόσμιο Κύπελλο του Κατάρ, που έφτασε τα 7,8 εκατομμύρια δολάρια.
Εξίσου συναρπαστική είναι και η διαδρομή της φανέλας μέσα στον χρόνο. Μετά τον τελικό, ο Πελέ τη χάρισε στον στενό φίλο και συμπαίκτη του Ντίντι. Για 35 χρόνια το ιστορικό κειμήλιο παρέμεινε στην οικογένεια του σπουδαίου μέσου, πριν δωρηθεί σε μουσείο της Βραζιλίας και αργότερα περάσει στα χέρια ιδιωτών συλλεκτών.
Ιδιαίτερη θέση στην ιστορία κατέχει και το ίδιο το μπλε χρώμα της εμφάνισης. Η Βραζιλία αναγκάστηκε να το χρησιμοποιήσει επειδή η Σουηδία αγωνιζόταν με κίτρινα, γεγονός που προκάλεσε ανησυχία στους Βραζιλιάνους ποδοσφαιριστές, οι οποίοι θεωρούσαν ότι η αλλαγή χρώματος θα μπορούσε να αποδειχθεί κακός οιωνός.
Τότε, ο επικεφαλής της αποστολής, δρ. Πάουλο Ματσάντο ντε Καρβάλιο, έδωσε μια απάντηση που έμεινε στην ιστορία. Υποστήριξε ότι το μπλε ήταν το χρώμα της Nossa Senhora Aparecida, της προστάτιδας Αγίας της Βραζιλίας, και πως θα έφερνε τύχη στην ομάδα. Η εξέλιξη του τελικού τον δικαίωσε απόλυτα.
Σήμερα, εκείνη η μπλε φανέλα δεν αποτελεί απλώς ένα κομμάτι υφάσματος. Είναι το σύμβολο της γέννησης ενός θρύλου, της απαρχής της κυριαρχίας της Βραζιλίας στα Παγκόσμια Κύπελλα και μιας ποδοσφαιρικής ιστορίας που εξακολουθεί να συγκινεί ολόκληρο τον κόσμο.
